Maraş Fıstık Ezmesinin Coğrafi İşaret Şartları Belli Oldu

Kahramanmaraş'ta uzun yıllardır hazırlanan Maraş fıstık ezmesi, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 17 Mart 2025'te coğrafi işaretle tescillendi. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi'nin başvurusuyla alınan 1717 numaralı mahreç işareti, ürünün üretim özelliklerini resmî kayda geçirdi.

Tescil belgesinde kullanılacak fıstığın niteliği, malzeme oranları, şekerli karışımın hazırlanma sıcaklığı ve ambalajlama aşamaları ayrıntılı biçimde tanımlanıyor.

Ham madde ve oranlar

Ürünün temel ham maddesi, erken hasat edilen Antep fıstığının boz iç adı verilen hali. Belgeye göre bu fıstığın 27 numaralı coğrafi işaretli Antep fıstığından olması ve Kahramanmaraş ilinde yetiştirilmiş bulunması gerekiyor. Zarları kısmen veya tamamen ayrılan fıstık, kavrulmadan öğütülüyor.

Resmî formüle göre ürünün yüzde 23'ü boz iç fıstığından oluşuyor. Karışımda beyaz şeker oranı yüzde 46, glikoz şurubu oranı yüzde 17, su oranı ise yüzde 14 olarak belirlenmiş.

Üretim aşamaları

Üretime su ile şekerin kaynatılmasıyla başlanıyor; şeker eridikten sonra glikoz şurubu ekleniyor. Şekerli karışımın kaynama sıcaklığı kışın 115 derece, yazın 117 derece olarak kayıtlı. Karışım ocaktan alınınca kavrulmadan öğütülmüş fıstık katılıyor ve malzeme homojen bir yapı oluşana dek 5-10 dakika karıştırılıyor.

Ardından karışım kalıplara dökülüp tartılıyor ve bir gün boyunca kalıplarda bekletiliyor. Kalıptan çıkarılan ezme daha sonra kesilip ambalajlanıyor.

Raf ömrü ve tescil süreci

Belgede raf ömrü 30 gün olarak tanımlanıyor; ürünün serin ve rutubetsiz ortamda, oda sıcaklığında ve belirtilen ambalajda saklanması öngörülüyor. Ürün özellikleri arasında protein oranının yüzde 7-18, yağ oranının yüzde 14,9-19,1, şeker oranının yüzde 38-48 aralığında olması da yer alıyor.

Coğrafi işaret başvurusu 19 Eylül 2016'da yapıldı. Kesin tescil tarihi Türk Patent ve Marka Kurumu'nun sicil kaydında 17 Mart 2025 olarak görünüyor. Ürün, 7 Nisan 2025 tarihli 194 sayılı Resmî Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni'nde de yayımlandı; Büyükşehir Belediyesi tescili 11 Nisan 2025'te kamuoyuna duyurdu.

Belgeye göre üretimin tüm aşamaları Kahramanmaraş ilinde yapılmak zorunda. Denetimlerde fıstığın menşei, malzeme özellikleri, üretim yöntemi ve ambalajlama koşulları değerlendiriliyor.