Maraş Dondurmacılarının 'Kaşık Atma' Sözü Akademik Kayıtta

Kahramanmaraş'ın geleneksel dondurmacılığında kullanılan 'kaşık atma' ifadesi, akademik bir çalışmada tanımlandı. Buna göre ifade, dondurma küleğinin kenarındaki soğuk dondurmanın ortadaki daha yumuşak kısma karıştırılması işlemini anlatıyor.

Terim, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi akademisyenlerinden Burak Telli ile Büşranur Aslan'ın 2023'te yayımlanan 'Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-1' adlı çalışmasında yer aldı. Araştırmada kelime, geleneksel dondurmacılıkta yapılan işlerden biri olarak açıklanıyor.

Tanımda neler var

Çalışmada külek, işlemin yapıldığı kap olarak geçiyor. Kenardaki ürün daha soğuk, orta bölümdeki ise daha yumuşak olarak tarif ediliyor; kaşık atma bu iki bölümün birbirine karıştırılmasıyla ilgili bir işlem olarak kaydediliyor.

Araştırma, işlemin kaç kez yapıldığını, hangi araçla uygulandığını ve ne kadar sürdüğünü açıklamıyor. Sözlükte işlemin belirli bir tarihsel döneme ait olduğuna dair bir bilgi de yok. Kaynak, kaşık atmanın dondurmanın elastik yapısını ne ölçüde etkilediğine dair deneysel veri de sunmuyor. Bu nedenle yöntemin tüm geleneksel üreticilerce aynı biçimde uygulandığı söylenemiyor.

Maraş dondurmasının özellikleri

Kültür ve Turizm Bakanlığının Maraş Dondurması tanıtımına göre ürünün ayırt edici özellikleri elastik yapısı, kendine özgü aroması ve erimeye karşı dayanıklılığı. Geleneksel dondurmanın temel malzemeleri ise keçi sütü, salep ve şeker olarak sıralanıyor.

Başka mutfaklarda farklı anlam

'Kaşık atma' ifadesi televizyon yemek yarışmalarında da geçiyor ve orada bir şefin yemeği beğendiğini gösteren sembolik bir hareketle ilişkilendiriliyor. Kahramanmaraş dondurmacılığında belgelenen anlam ise bundan farklı; Maraş ağzındaki kullanım doğrudan dondurmanın karıştırılmasıyla ilgili.