Şekerli Peynirli Börek Kahramanmaraş'ta da Yapılıyor, Tescil Antep'te

Kahramanmaraş'ta geleneksel hamur işleri arasında yer alan şekerli peynirli börek, Gaziantep adına tescilli bir ürün olarak da kayıtlarda duruyor. Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarına göre Gaziantep Şekerli Peynir Böreği / Antep Şekerli Peynir Böreği, 6 Ağustos 2021'de 822 tescil numarasıyla mahreç işareti aldı.

Başvuru 8 Temmuz 2020'de yapıldı, tescil ettiren kurum Gaziantep Büyükşehir Belediyesi oldu. Belgede coğrafi sınır Gaziantep ili olarak tanımlanıyor ve tescilli üretim yönteminde bütün aşamaların bu sınır içinde gerçekleşmesi gerekiyor.

Kahramanmaraş'ta ürün, tuzsuz peynir ve şekerin bir arada kullanıldığı bir börek olarak hazırlanıyor. Kentin yerel yayınlarında özellikle bayram, misafir ağırlama ve özel gün sofralarıyla anılıyor. Yerel tariflerde iç harcın temel malzemeleri tuzsuz taze beyaz peynir ve toz şeker. Farklı fırınlarda aynı malzeme ve oranların kullanıldığına dair doğrulanmış bir standart ise bulunmuyor.

Resmî tarifte neler var

822 numaralı sicil belgesinde peynir, şeker, yumurta ve sadeyağ veya tereyağı yer alıyor. Tescilli tarifte 1.000-1.200 gram peynir, 350-500 gram toz şeker, üç veya dört yumurta ve 50-60 gram yağ belirtiliyor. İsteğe bağlı olarak Antep fıstığı eklenebiliyor. Bu miktarlar Gaziantep adına tescilli üretim yöntemine ait; Kahramanmaraş'taki uygulamalar için zorunlu bir tarif sayılmıyor.

Hamurun biçimi de iki kentte benzerlik gösteriyor. Yerel tariflerde açılan hamurun ortasına harç konuluyor, kenarlar içeri kıvrılarak kayık görünümü veriliyor. Tescilli Gaziantep tarifinde ise uzun ve elips biçiminde açılan hamurun uçlarının birleştirilmesi anlatılıyor. Börekler fırında pişirilip sıcak ya da oda sıcaklığında servis edilebiliyor.

Ortak gelenek, ayrı tescil

Kahramanmaraş Manşet Gazetesi 25 Nisan 2025 tarihli haberinde ürünün iki kentin mutfağındaki yerini ele aldı. Haberde börek Kahramanmaraş'ta özellikle özel günlerde tüketilen bir ürün olarak anlatılırken Gaziantep adına yapılan coğrafi işaret tesciline de dikkat çekildi.

Böreğin hangi şehirde ilk kez ortaya çıktığını gösteren birincil bir tarihsel belge ise doğrulanamadı. Coğrafi işaret, geleneksel ürünlerin belirli bir bölgeyle bağlantılı üretim özelliklerini koruyan hukuki bir sistem. Benzer bir tarifin başka bir kentte bilinmesi, tescilin geçersiz olduğunu ya da ürünün kökenini kesinleştirdiğini göstermiyor. Bu nedenle Kahramanmaraş'ta hazırlanan benzer bir börek, üretim yeri ve şartname koşulları dikkate alınmadan Gaziantep'in tescilli ürünü diye etiketlenemiyor.