Kahramanmaraş Ağzındaki Bodüç Küçük Testi ve Çömlek Demek

Kahramanmaraş'ın yöresel kelimelerinden biri olan bodüç, ağaçtan veya topraktan yapılan küçük testi ve çömlekler için kullanılıyor. Sözcük, kentte geçmişte kullanılan ev eşyası adlarını inceleyen bir akademik çalışmada yer alıyor.

Burak Telli ve Büşranur Aslan'ın 2023'te yayımlanan "Kahramanmaraş Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar-2" başlıklı çalışmasında bodüç, eşya adlarıyla ilgili söz varlığı arasında gösteriliyor.

Tanım ve sınırları

Araştırmaya göre bodüç, ağaç veya toprak malzemeden yapılan küçük testi ya da çömlek anlamına geliyor. Bu tanım, kelimenin yalnızca tek bir malzemeyle sınırlı olmadığını gösteriyor.

Çalışmada kabın büyüklüğü, biçimi ve hangi sıvıların saklanmasında kullanıldığı ayrıntılı biçimde açıklanmıyor. Kaynağın ortaya koyduğu temel bilgiler, kabın küçük olması ve ağaçtan ya da topraktan yapılabilmesi.

Ahşap kap geleneği

Kültür ve Turizm Bakanlığının Külekçilik tanıtımında, külek adı verilen kapların hububat ve sıvı besinlerin saklanmasında kullanıldığı belirtiliyor. Bakanlığın açıklamasına göre külek yapımında söğüt, kavak, çam, çınar ve dut gibi ağaçlardan yararlanılıyor; hazırlanan ahşap parçalar çeşitli işlemlerden geçirilerek birleştiriliyor.

Bu bilgiler Kahramanmaraş'ta ahşaptan kap hazırlama geleneğinin bulunduğunu gösteriyor. Bodüç ile külek ise farklı kap türlerini anlatan iki ayrı kelime; bodücün üretim aşamalarının külekçilikteki yöntemlerle aynı olduğunu söylemek için yeterli kaynak yok.

Kökeni ve bugünkü durumu

Bodüç sözcüğünün hangi tarihten itibaren kullanıldığı ve ilk olarak hangi kap türüne verildiği açıklanmıyor. Kökenin belirlenmesi için daha eski sözlüklerin ve yerel kullanım örneklerinin karşılaştırılması gerekiyor.

Mevcut kaynaklarda bodüç adıyla anılan kapların bugün Kahramanmaraş'ta üretilip üretilmediğine dair güncel bir bilgi de bulunmuyor. Geleneksel ev eşyalarına yönelik yeni saha araştırmaları kelimenin kullanım geçmişi ve üretim yöntemleri hakkında daha ayrıntılı bilgi sağlayabilir.